به گزارش «سراج24»،در دهه 1360 چرخ تولید مجموعه های تلویزیونی با آثاری تاریخی گاه با جنبه های دینی به راه افتاد که اغلب به بازه زمانی محرم سال 61 هجری قمری نمی پرداختند. مهمترین دلیل آن نیز به ضعف بنیه اقتصادی تلویزیون در آن سال ها بازمی گشت که توان تامین هزینه های سنگین تولید اینگونه آثار را نداشت.
از دهه هفتاد به این سو، تولیدکنندگان مجموعه های مناسبتی به سمت حال و هوای عاشورایی بخشیدن به داستان های زمان معاصر خود رفتند که از این رهگذر مجموعه های درخشانی هم روی آنتن رفته و مخاطبینی میلیونی پیدا کردند.
«باران عشق» ساخته احمد امینی و «شب دهم» اثر حسن فتحی از شاخص ترین آنها به حساب می آیند که در سال های اخیر نیز بارها و بارها پخش مجدد شده اند.اولی که با حمایت مالی یکی از بانک های کشور ساخته شده، جایزه سفر کربلای حساب قرض الحسنه ستون فیلمنامه را بنا کرده و شخصیت های هرقسمت حول محور آن شکل گرفته اند.
امینی با این انتخاب با یک تیر دو نشان زده: نخست، از علاقه درونی مخاطب نسبت به سفر کربلا برای پیشبرد داستان به شکلی هوشمندانه بهره گرفته و دیگر اینکه به شکلی غیر مستقیم منافع تبلیغاتی بانک مورد نظر را تامین کرده است. با این همه نبود یکدستی داستان ها در هر قسمت کیفیت های متفاوتی را رقم زده و مخاطب را با فراز و نشیب بسیار همراه کرده است.
اما «شب دهم» حکایت دیگری است که همچنان با وجود گذشت بیش از یک دهه از ساخته شدنش همچنان سرحال و قبراق با مخاطبان خویش ارتباط برقرار می کند.
فتحی که علاقه ویژه ای به تاریخ معاصر ایران دارد، برگزاری نمایش تعزیه در دوره حکومت رضاخانی را بهانه ای برای پرداختن به واقعه کربلا قرار داده است.
تعزیه به عنوان قدیمی ترین شکل نمایش در ایران (از زمان ورود اسلام) منحصرا به این حادثه جانگداز پرداخته و احساسات مخاطب عاشق امام حسین(ع) را به غلیان وامی دارد. فتحی با بردن زمان داستان خود به سال های ابتدایی سده اخیر مخاطب را به بهترین شکل ممکن با داستان همراه کرده و در بزنگاه های تدارک دیده شده در بیم و امید نگه می دارد. این کارگردان خوشفکر عشق زمینی «حیدر» (با بازی حسین یاری) به شاهزاده قجری را با ظرافتی خاص به عشقی آسمانی و ابدی در انتهای کار تبدیل کرده و در این راه از هرگونه شعارزدگی پرهیز کرده است.«آخرین دعوت»، ساخته حسین سهیلی زاده یکی دیگر از مجموعه های خوب این ایام است که روایتی آمیخته با تخیل از واقعه کربلاست. یوسف زمانی فر (استاد دانشگاه و نماینده سابق مجلس) برای سفری کاری و یافتن اسنادی مهم راهی شهر زادگاهش شده و در حادثه ای زخمی شده و به کم می رود.وی پس از چشم باز کردن خود را در سال 61 هجری قمری و در شهر کوفه در آستانه عاشورا می یابد. سهیلی زاده با تلفیق این دو دنیای متفاوت، از زاویه تازه ای به این رویداد عظیم نگاه کرده و یوسف را با قرار دادن در ماشین زمان شاهد واقعه قرار می دهد. بازی گیرای فرامرز قریبیان در نقش «یوسف» نقطه قوت اصلی آخرین دعوت است که بسیاری از ضعف های آن را پوشانده و کیفیت متمایزی بدان بخشیده است.
«مختارنامه» به کارگردانی داود میرباقری شاخص ترین اثر تلویزیونی در رابطه با قیام عاشوراست که از ساختاری حرفه ای و فیلمنامه ای سنجیده و حساب شده بهره می برد.قیام «مختار ثقفی» بر ضد حکومت یزید و انتقام گرفتن وی از اشقیا، شاکله این اثر را تشکیل داده و میرباقری در هر قسمت در فلاش بک هایش گریزی به صحرای کربلا زده و گوشه هایی از این روز بزرگ و ازلی را به تصویر کشیده است.مخاطب در این بخش ها به خوبی با فضای کربلا و به خصوص برخی از یاران امام حسین(ع) آشنا شده و پای قصه مربوط به هریک از آنها می نشیند. برای مثال می توان به جوان دلیری اشاره کرد که تنها مدتی کوتاه پس از ازدواجش به مولای خود محلق شده و در نبردی جانانه با اشقیا به شهادت می رسد.در کنار آنها میرباقری به بهترین شکل تصویری نزدیک به واقعیت را از افرادی همچون«شمر»، «خولی»، «ابن زیاد» و «عمربن سعد» ارائه کرده و شقاوتشان را به تصویر کشیده است.در سالهای اخیر شبکه های تلویزیونی به لحاظ تولید مجموعه هایی به مناسبت ماه محرم تا حدود زیادی ضعیف عمل کرده و در جلب نظر مخاطبان انبوه خویش موفق نبوده اند.برای نمونه می توان به مجموعه هایی همچون «یک تکه زمین» به کارگردانی مهدی کرمپور اشاره کرد که فیلمنامه ای ضعیف داشته و قهرمان سن و سال دارش با بازی تکراری داریوش ارجمند مخاطب را به همذات پنداری با خود ترغیب نمی کند.
سال گذشته هم حسن میرباقری، «یلدا» را روی آنتن برد که در قیاس با یک تکه زمین وضعیت بهتری داشته و با تکیه بر تعزیه و بهره گیری از فضای خاص شهر کوچک اما دیدنی «بسطام» به عنوان لوکیشن اصلی کار مخاطبان بیشتری را جذب خود کرد.البته در این میان نباید از نقش داود میرباقری در مقام مشاور کارگردان در کیفیت نهایی کار به سادگی گذشت.
حال در دهه محرم امسال که پنجمین روزش را پشت سر می گذاریم، شبکه های مختلف تلویزیونی به بازپخش مجموعه های قدیمی پرداخته (به استثنای مجموعه خرده ستمگران که ارتباط چندانی هم با این ماه ندارد) و به نظر می رسد که مجموعه تازه ای برای این ایام تدارک ندیده اند. امری کم سابقه در رسانه ملی که نقشی مهم و کلیدی هم در فرهنگ سازی دارد.
